Autor: Marta Handzlik<\/p>\n
Moja c\u00f3rka pochodzi z nieformalnego zwi\u0105zku, jej ojciec ma pe\u0142ne prawa rodzicielskie, ale w zasadzie nie uczestniczy w wychowaniu. Za par\u0119 dni c\u00f3rka p\u00f3jdzie do pierwszej klasy. Interesuje mnie kwestia nauki religii w szkole: nie chc\u0119, aby c\u00f3rka chodzi\u0142a na te zaj\u0119cia, ale boj\u0119 si\u0119, \u017ce by\u0142y partner ze z\u0142o\u015bliwo\u015bci b\u0119dzie si\u0119 tego domaga\u0142. Czy szko\u0142a mo\u017ce wymaga\u0107 od nas obojga o\u015bwiadcze\u0144 o tym, \u017ce nie zgadzamy si\u0119, aby c\u00f3rka uczestniczy\u0142a w lekcjach religii?<\/p>\n
Odpowiadaj\u0105c na Pani pytanie, uprzejmie informuj\u0119, \u017ce zgodnie z \u00a7 1 rozporz\u0105dzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunk\u00f3w i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szko\u0142ach (Dz. U. Nr 36, poz. 155) w publicznych przedszkolach organizuje si\u0119, w ramach planu zaj\u0119\u0107 przedszkolnych, nauk\u0119 religii na \u017cyczenie rodzic\u00f3w (opiekun\u00f3w prawnych). W publicznych szko\u0142ach podstawowych, gimnazjach, ponadpodstawowych i ponadgimnazjalnych, organizuje si\u0119 w ramach planu zaj\u0119\u0107 szkolnych nauk\u0119 religii i etyki:<\/p>\n
1) w szko\u0142ach podstawowych i gimnazjach \u2013 na \u017cyczenie rodzic\u00f3w (opiekun\u00f3w prawnych);
\n2) w szko\u0142ach ponadpodstawowych i ponadgimnazjalnych \u2013 na \u017cyczenie b\u0105d\u017a rodzic\u00f3w (opiekun\u00f3w prawnych), b\u0105d\u017a samych uczni\u00f3w; po osi\u0105gni\u0119ciu pe\u0142noletno\u015bci o pobieraniu religii i etyki decyduj\u0105 sami uczniowie.<\/p>\n
\u017byczenie, o kt\u00f3rym mowa wy\u017cej, jest wyra\u017cane w najprostszej formie o\u015bwiadczenia, kt\u00f3re nie musi by\u0107 ponawiane w kolejnym roku szkolnym, mo\u017ce natomiast zosta\u0107 zmienione.<\/p>\n
Ch\u0119\u0107 wzi\u0119cia udzia\u0142u w lekcjach religii i etyki jest wi\u0119c wyra\u017cana w formie pisemnej. Na pocz\u0105tku ka\u017cdego roku szkolnego rodzic, a w przypadku szko\u0142y ponadgimnazjalnej \u2013 ucze\u0144 otrzymuje deklaracj\u0119, kt\u00f3rej wype\u0142nienie oznacza ch\u0119\u0107 uczestnictwa w lekcjach religii lub etyki. Zgodnie ze stanem prawnym deklaracja uczestnictwa jest pozytywna, co znaczy, \u017ce jej z\u0142o\u017cenie jest konieczne, by uczestniczy\u0107 w nauce religii i etyki w szkole. W rzeczywisto\u015bci jednak bardzo cz\u0119sto szko\u0142y stosuj\u0105 odwrotn\u0105 praktyk\u0119: wymagaj\u0105 o\u015bwiadcze\u0144 negatywnych od os\u00f3b, kt\u00f3re nie chc\u0105 ucz\u0119szcza\u0107 na te zaj\u0119cia, lub zbieraj\u0105 deklaracje od wszystkich. Rozporz\u0105dzenie okre\u015bla, \u017ce o\u015bwiadczenie takie mo\u017ce by\u0107 wyra\u017cone w najprostszej formie i nie musi by\u0107 odnawiane w kolejnych latach; mo\u017ce natomiast zosta\u0107 zmienione, nic wi\u0119c nie stoi na przeszkodzie, by dokona\u0107 tego w trakcie roku szkolnego, np. po osi\u0105gni\u0119ciu pe\u0142noletnio\u015bci.<\/p>\n
Co do zasady wi\u0119c, je\u015bli Pani nie wyrazi pisemnej zgody na udzia\u0142 c\u00f3rki w lekcjach religii \u2013 zgodnie z przepisami dziecko nie b\u0119dzie mia\u0142o takiego obowi\u0105zku. Jednak\u017ce praktyka stosowana w szko\u0142ach jest cz\u0119sto taka, \u017ce przyjmuje si\u0119, ze ka\u017cde dziecko chodzi na te zaj\u0119cia, dop\u00f3ki rodzic nie z\u0142o\u017cy o\u015bwiadczenia, \u017ce nie b\u0119dzie uczestniczy\u0142o w nauce religii w szkole. Nie jest to zgodne z prawem, ale stosowane nagminnie.<\/p>\n
W kwestii zgody na lekcje religii potrzebna jest zgoda obojga rodzic\u00f3w, cho\u0107 wystarczy o\u015bwiadczenie jednego w imieniu obojga. W my\u015bl art. 97 Kodeksu rodzinnego i opieku\u0144czego (w skr\u00f3cie: K.r.o.) w\u0142adza rodzicielska przys\u0142uguje obojgu rodzicom i ka\u017cde z nich jest obowi\u0105zane i uprawnione do jej wykonywania. W sprawach ma\u0142o istotnych ka\u017cdy z rodzic\u00f3w mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 bez potrzeby porozumiewania si\u0119 z drugim rodzicem. O sprawach istotnych dziecka rodzice s\u0105 obowi\u0105zani rozstrzyga\u0107 wsp\u00f3lnie, zar\u00f3wno gdy s\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144stwem i pozostaj\u0105 we wsp\u00f3lnym po\u017cyciu, jak i w\u00f3wczas, gdy wsp\u00f3lne po\u017cycie nie istnieje, a tak\u017ce, gdy nie zawarli ma\u0142\u017ce\u0144stwa. W przypadku braku porozumienia mi\u0119dzy rodzicami w istotnych sprawach dziecka decyduje s\u0105d opieku\u0144czy (art. 97 2 K.r.o.). Przy wykonywaniu w\u0142adzy rodzicielskiej rodzice mog\u0105 korzysta\u0107 z pomocy s\u0105du opieku\u0144czego i innych organ\u00f3w pa\u0144stwa i organizacji spo\u0142ecznych.<\/p>\n
W mojej opinii uczestnictwo w zaj\u0119ciach religii w szkole nale\u017cy do spraw istotnych dziecka, dlatego te\u017c decyzja musi zosta\u0107 podj\u0119ta wsp\u00f3lnie.<\/p>\n